Wednesday, September 26, 2012

အားလံုးပဲမဂၤလာပါခင္ဗ်ာ ကြ်န္ေတာ္ဒီေန ့Mozilla Firefox မွာလူသိနဲတဲ ့နည္းေလးတစ္ခ်ိဳ ့ကိုတင္ၿပလိုက္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ
အရူးလြယ္အိတ္မွာလည္းပို္စ့္ေတြမတင္ၿဖင့္တာၾကာၿပီဆိုေတာ့ ဘာတင္ရေကာင္းမလည္းလို ့စဥ္စားေနရင္
Mozilla Firefox ဖြင့္ၿပီးကလိေနတာနဲ ့ အမွတ္မထင္
မွားႏွိပ္မိၿပီးသိလာတဲ ့နည္းပညာေလးတစ္ခုပါ :P
သိပ္ေတာ့အထူးစမ္းၾကီးမဟုတ္ေပမဲ ့ ဒီဆိုဒ္ထဲကကြ်န္ေတာ့္ရဲ ့သူငယ္ခ်င္းမ်ား ကို
အပ်င္းေၿပစမ္းၾကည့္လို ့ရေအာင္တင္ၿပေပးလိုက္ပါတယ္ေလေတာ့မရွည္ေတာ့ဘူးေနာ္ :D
ေအာက္ပါထဲကအတိုင္းလိုက္လုပ္ၾကည့္လိုက္ပါခင္ဗ်ာ
( 1 )Mozilla Firefox ကိုဖြင့္ပါၿပီးရင္ ( Ctrl + Shift + I ) KEY ကိုတစ္ၿပိဳင္ထဲႏွိပ္ပါ
( 2 ) Ctrl + Shift + I ) KEY ကိုႏွိပ္ၿပီးပါက ေအာက္ဆံုးနားမွာ ( 3D View )ဆိုတာကိုေတြ ့ပါလိပ္မယ္
သူ ့ကိုကလစ္ၿပီး ေမာက္ကိုအသံုးၿပဳၿပီးမိမိစိတ္ၾကိုက္လွည့္ၾကည့္လို ့ရပါၿပီ
ေနာက္တစ္နည္းကေအာက္မၾကာမွီလာမည္ - ေမွ်ာ္....... ေအာက္မွဆက္ၾကည့္လိုက္ပါ

ေနာက္တစ္နည္းက မိမိတို ့ၾကည့္ေနတဲ ့ဝက္ဆိုဒ္ထဲကစာေတြေသးေနလို ့သိပ္ၾကည့္လို ့မရဘူးမၿမင္ရဘူးဆိုရင္
မ်က္မွန္( power 2000 ေလာက္ကိုဆိုင္မွာသြားၿပီးေအာ္ဒါမွာစရာမလိုတဲ ့နည္းေလးပါ :D ပိုက္ဆံကုန္စရာမလိုတဲ ့နည္းေလးပါ:)
မိမိၾကည့္ေနတဲ ့စာေတြသိပ္ၿပီးမသဲကြဲလို ့မ်က္မွန္တတ္စရာမလိုတဲ ့နည္းလမ္းေလးပါေအာက္မွာပံုနဲ ့ထားတဲ ့အတိုင္း
ေလးလိုက္လုပ္ၾကည့္လိုက္ပါခင္ဗ်ာ
( 1 )မိမိၾကည့္ေနတဲ ့စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ( Ctrl ) ႏွိပ္ထားၿပီး ေမာက္ရဲ ့အလည္လံုးကိုလွည့္ၾကည့္လိုက္ပါခင္ဗ်ာ
( 2 ) ေမာက္မရွိတဲ ့သူမ်ားဆိုင္မွာသြားေရာက္ဝယ္လိုက္ပါ..............................
အဲမွားလို ့
ေမာက္မရွိတဲ ့သူမ်ား အေပါင္း အႏွဳတ္ ကို ႏွိပ္၍ၾကည့္ပါခင္ဗ်ာ


အားလံုးအဆင္ေၿပရင္လက္ခုတ္သံေလးေတြၾကားခ်င္တယ္။

ပ်က္စီးသြားေသာ CD, DVD မွ Data မ်ားကို ျပန္ယူနည္း

စီဒီ၊ ဗီစီဒီ၊ ဒီဗီဒီတို႔မွာ ျခစ္ရာမ်ား၊ ထင္းရာမ်ား ၾကီးၾကီးမားမားျဖစ္သြား လို႔ ေခြ ဖြင့္မရေတာ့တာမ်ိဳး၊ မဖတ္ေတာ့တာမ်ိဳးတို႔ ၾကံဖူးမယ္ထင္ပါတယ္။ Laser printed လုပ္ထားတဲ့အတြက္ လက္သည္းနဲ႔ ခ်စ္မိရင္ေတာင္ အခန္႔မသင့္ရင္ Data ေတြပ်က္ဆီးပါတယ္။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ ေခြလံုးဝ ဖြင့္လုိ႔ မရေတာ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္း လို႔ရတဲ့ ေဆာ့ဖ္ဝဲရွိပါတယ္။
အခ်က္အ
လက္အားလံုးကုိ အေကာင္းအတိုင္း ျပန္မရဘူးဆုိရင္ေတာင္မွ စီဒီထဲမွာ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ အခ်က္အလက္၊ ရုပ္ရွင္၊ သီခ်င္း၊ MTV၊ Application အစရွိသျဖင့္ အားလံုးကို ျပန္ရယူႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၁။ ေအာက္ပါ လခ့္တြင္ Roadkil’s Unstoppable Copierကို ေဒါင္းလုခ္ဆြဲပါ။
www.techday.in/wp-content/uploads/2012/05/unstopcp_by_techday.zip
၂။ unstopcp by techday.zip ကို Extract လုပ္ပါ။ unstopcpc.exe ကို run ေပးပါ။
၃။ မိမိ ေဒတာျပန္လုိခ်င္ေသာ စီဒီကို ကြန္ပ်ဴတာထဲ ထည့္ပါ။
၄။ ဖြင့္ထားတဲ့ Application မွာ Browse ကိုႏွိပ္ျပီး ေခြကိုေရြးရ ပါမယ္။ ျပီးေတာ့ Target မွာ ကိုယ္ save လုပ္ခ်င္တဲ့ ေနရာကို ညြန္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ ယာယီအားျဖင့္ Desktop ေပၚတင္ခ်င္ရင္လည္း Desktop ကိုေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္။
၅။ copy ကိုႏွိပ္လိုက္ရင္ သူ႔အလိုအေလ်ာက္ ျပန္ျပီးေတာ့ ေကာ္ပီ လုပ္ေပးျပီ ျဖစ္ပါတယ္။
သုိ႔ေပမယ့္ Roadkil’s က အသံုးျပဳရတာ ေႏွးတယ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Data copy speed ျမန္ခ်င္တယ္ဆုိရင္
၁။ ကိုrun ထားတဲ့ application – unstopcpc.exe က Setting Tab ကိုဝင္ပါ တယ္။
၂။ Best Data Recovery နဲ႔ Fastest Data Recovery ၾကားထဲက ကိုလိုသ လို ျမန္သခ်င္သေလာက္ တင္ေပးလို႔ရပါတယ္။ အဆံုးထိတင္လည္းရ ပါတယ္။
စာဖတ္သူတို႔ အသံုးျပဳလို႔အဆင္ေျပမယ္လို႔ ေမ်ာ္လင့္ပါတယ္။
ေအာင္ခမ္း (TSJ team)
http://techspacejournal.blogspot.com/2012/09/cd-dvd-data.html

Sunday, September 9, 2012

MANGKANG TAWH KI DO NA (1887-1894)
(Story of Chin Resistance – 1)
 
Englang Kumpipa in Kawlgam khanglam teng a lakkhit ciangin Kawlgam sak lam teng zong a la uh hi. Kawlgam saklam teng a lakkhit uh ciangin, Khamtung gam zong lak ding a sawm uh hi. Tua hun lai-a Kawlgam Kumpipa’ khua Ava khua ahi hi. Mangkangte Kawlpi ciang a tun ma hun in Kawlpi ah Shan mi tampi a om hi. Gam uk nuam mi nih a kituh-a, tua lai takin Mangkangte a tun’ ciangin, tua a kitawngte lak ah khat, Khamtungah a tai hi.
1887 December kha in Captain Raikes leh a pawlte Kawlpi a tunguh hi. A tun phet mahin, Khamtung aa Saizang ukpi teng a sampah hi. Captain Raikes in Sihzang ukpite kiangah, “Tu in, Mangkang kumpite in, Kawl gam panin Khamtung gam pailet in India gam Chittagong dongah lampi khat sial nuam uh hi. Tua hun ciangin Khamtung mite-in lam hilh ding leh kuli dingin kongla dinguh hi,” a ci hi. Saizang ukpite in, “Khamtung lam pailet in lam hong sial keita un. Ka mite un hai lua mahmah uh ahih ciangin lampi ah hong suan dinguh lau huai hi,” ci-in a phal kei uh hi.
1888 January kha ni (3) ni-in Phalam (Falam) gam Taisun ukpite tawh Angteeng (India) ah a kituah leuleu uh hi. Tuate kiang ah, Sihzang ukpite kianga a gen bang teng mah a gen lauleu hi. Taisun ukpite in, “Khamtung gam pailet in lampi sial ding ka thukim zo kei uh hi. Nong pai teeiteei uh aa, a liam a bai na om uh leh, bangmah kong theihpih kei ding uh hi,” ci-in a kikhen uh hi.
Tua khit ciangin, Captain Raikes in Kam Hauleh Sukte ukpi teng sam leuleu in, Khamtung gam pailet-a lampi sial ding thu mah a genpih nuam ahi hi. Ahih hangin tua Kam Hauleh Sukte ukpite in thu don lo-in a pai keilel uh hi. Tua ban ah Khalkha gam teng zong a sam ding mi (6) a paisak hi. Khalkhate in, tua mi (6) lak pan mi (3) manin, mi (2) that uh aa, mi (1) a tai suah uh hi. Tua a suaktapa pen Lusi gam lam zuan in India ah, India panin Zongkong dong a taisuak hi.
Khamtung ukpite tawh kikhopna a man tengin, mepi tawh kaih (500) gamla mun galkapte a kapsak hi. Ama deih na ah, thu manglo a om leh hi bangin thuak ding uh hi, ci in a lakpian ahi hi. Captain Raikes in ukpite thusim khollo hi. Ahi zongin, ama thu sim khol loh banglo in, (1888) sungin Mangkangte’ gal vai hawmna khempeuh a lumlet gawp zo uh hi.
Taisun ukpipa Son Pek in, Mangkang kumpite uk ding utlo in, do ding na ki pan hi. Kawlpi pan aa, a tai gam uk nuam kituhpa tawh Taisunte kikop in India (Angteeng) sim sukin, Kale Sawbwa pa manin ciahpih uh-a, amau tawh ki  pawl-a, tualgal kipat ding a thukim khit ciangin a khah kik pan uh hi. Tua Kawlpi Sawbwa pa in Chinduin saklam gam-a om gal hang, galsiam mi (200) kaikhawm in, Taisun simkik ding a kithawi uh hi. Ahi zongin a ngaih sutsut ciangin Taisun galtuak ngei khin ahih manin a lauhuai mahmah uh cih thei aa dai takin a khawlkik uh hi.
 
Taisun leh Tedim ki do na
Taisun leh Tedim kikop in, ni (12) sung Kale Valley sung teng va sim uh aa, mi (12) that in, (112) ahing in a man uh hi. Thau lawng (4) leh laa (4) zong a ngah uh hi. Tua gam mite in, gal ki lem nopna in, Zam (5), Punza (5), Thambeel (5), leh puanteen (120) tawh a thum uh hi. Ahih hangin, hi pen, a tungtham thu hi bek hi, a lungsim uh I theihsa hi, ci-in a sang kei uh hi.
          Galkap hi ta leh, palik hi ta leh bang tak hanciam in a do uh hangin Khamtung mite in a hanciamna uh khiam tuan dek lo uh-a, a nasia tektek zaw lai uh hi. Tua ahih manin kum (6) sung tawntung Mangkangte’n si leh naai tawh a sim uh hangin Khamtung a lazo kei uh hi.
 
Khamtung lak ding ki limpat
          1888 kum guahtui sung teng, a kua , a kua adingin haksa ahih ciangin Captain Raikes, tua sungteng thu khauh takin a pia hi. Thu a khauh seemseem ciangin, Khamtungte a ki pawlna uh a khau semsem hi. Tua bang thu India kumpi in a zak ciangin a lung hi mawh mahmah hi.
          Captain Raikes in July kha a ki pan Khamtung mi kuamah Kawlgam sung a pai theilo dingin ki khakcip zo leh hoih ding hi, ci in tua bang khaktan zawh na dingin, Pauk, Pakokku leh Myingyan-a om galkap (470), General Raunce in a puak dingin a ngen hi. Captain Raikes za khangin Major a suak hi. Major Raikes, Gurkha galkap mi (300) tawh Kawlpi ah a om hi.
          India kumpi in, Tilin, Gangaw, Kan Sihaung, Kambalu, leh India teng hoih takin galkap in cingzo peuh leh Zomite tum zolo ding hi, ci-in um uh hi. Ahih hangin tua bangin amau ngaihsut bang ahi zo tuan kei hi. October (17-19) sungin (12) sangin a tawmzaw lo, Khamtung mite in that in, (122) a hing in sal-aa khawi dingin a man uh hi. Tua bangin a cihmawh uh ciangin, General White in, India Kumpi kiangah, galkap Batalion khat leh Assam kuli mi (2000) a manlang taka a ama zat theih dingin a puakna dingin a vaikhak hi. Tuate, 1888 November 18 ni panin puak ding thu kimna a ngah hi.
          General White ngimna panin Sihzang khua teng leh Thangmual pang langkhat a om khua teng sim masa in, galkapte General Faunce in makaih leh, ci aa, a vai hawmhawm kikal tengun, Khamtung mite in, galkapte’ gal vilna munteng leh gal madawk teng a nasim pahpah uh hi. 1888 December 7 ni-a kipan Khamtung manawh-a lam sial a kipan teng a kap gawp uh hi. Phalam (Falam) Taisun mi (1000) khat in zingsang nai (4) in Sihaung a sim uh hi. Tua ni mahin, Tedimte in Kangyi a galkap omna phual a sim uh hi. Tua pan ki pan lam sial peuhmah ki kap ngelhngelh den hi. A zawh masaksak uh sing lianpipi phuk in ki khaktan den hi. Sun ahi zong, zan ahi zong, lamsak panin na buk sim in a suak masasa ki kaplum den hi.
          A masa pen gal panna kulhpi pen Leisan Kulhpi ahi hi. Tua mun ah, ki nasia do mahmah uh aa, tua ki dona ah, Zebaw (Zogalkap) Hau Khaw Zam in, phual khat ah galte mi (3) a that hi. Tua tawh kisai in hi bangin la aphuak hi:
a)     Thah ban sap lai hen ban sap lai lei do phuk cil kei hing e,
b)    Vang khua al bang man lai taka a, sang liam phuk cil kei hang e.
Tua kido na phual ah Mualbeemte mi (3) a sih ciangin, Mualbeem khua tengin, misi luang teng tawh ciah-a, limtakin a khua ah a vui nuam uh ahih manin misi luang tawh a ciah uh ciangin tua mun pen galte’n luahzo pan uh hi.
Leisan kulhpi khit ciangin, Hankhanglu ah panmun a bawl leuleu uh a tua mun pen Leisan sangin ahoih zawlai hi. Gal panna mun teng pen Meii in tuam in, galte a suah ciangin, suangtum zong khiat theih nading mun ahi hi. January 31 ni zingsang khua vak ma diak takin Panjabi galkapte a suak aa, tua mun ah nasia takin a kikap uh hi. Sir George White, General Faunce leh Major Raikes kikop in Ferbuary 4th, 1889 in Khuasak khua la uh aa, Ferbuary 13 ni-in Khuasak khua nusia in Thuklai ah a kikhin uh hi. Thuklai ah galkap phualpi omna ding bawl uh aa, Sir George White’ min pua sak uh ahih manin tua mun pen tudong ciang “Fort White” ki ci hi.
A nunung pen Khamtung mite’ gal nanna kulhpi, Siallum Kulhpi ahi hi.Tua mun ah nasia takin kikap leuleu uh hi.Tua kulhpi pen ngiakua bangin phih ki neisak kawikawi ahih manin galte in luhhak sapha mah mah uh hi. Galkap mang (3) leh galkap nautang mi (83) a kaplum uh aa, Captain khat leh Surgeant khat liam hi. Tua Surgeon pa-in a nung ciangin V.C a ngah hi. May 4th, 1889 ciangin tua teng luhzo uh hi. Tedim gam aa thau lawng khempeuh sila a om khempeuh, leh dangka tul khat (Rs.1000) a manglang in hong puakta un ci-in thu a ki piak ciangin, Tedimte’n za nuam lo in dozaw ding, ci-in a khensat uh hi.
Tua thu a theih uh ciangin, General Faunce zong a galkap teng tawh Thuklai pan kipan in, Vangteh lam tawn in, Saizang a la masa dingin a pai uh hi. Vangteh panin Saizang lam zuan in a paina uh ah, Saizangte in lampi ah na pang uh-aa galkapte ahih leh a topai lam ahih manin haksa a sa mahmah uh hi. Saizangte in na dawm mahmah lo uh ahih manin haksapi in Saizang a lazo bek uh hi.
Major Raikes in Thang panin Tedim pen March 1889 sungin lak dingin a swm hi. Tua laitak in Tedim innpipa pen Khaw Cin ahi hi. Tua hun in Tedim ah inn (300) a phahi. Thauvui thautang ki cing takin Tedimte na ki thawi uh aa, khua kiim ah gal panna dum leh kulh a to uh hi. Galkapte Tedim la nuam a pai ciangin, lim takin na pang uh hi. Gal madawk pawl tawh Lawibual zangah a kikap uh hi. Tua takah galkap mi (50) si in mi (12) a liam hi.
Gal madawk pawl zong nungkik in khua nawl-a gal panna dum leh kulh a gal panin a omsate tawh kikop in, a pang leuleu uh hi. Tua dum leh kulh panin na kap ngelhngelh uh aa, sun khat leh zan khat sung a kikap uh hi. Galkap (120) si-in (70) a liam hi. Tua kulh leh dumte tu dong ki mu thei lai hi. Tua a kikap sung tengin, khua sunga numei naupang khempeuh Tonzang lam zuanin a heemkhia masa uh hi. Numei naupang teng kiheemkhia khinta hi cih ciangin, inn khempeuh mei tawh hal in Tedim a hawm in a nusia uh hi. Tua Tedim teng khempeuh Tonzang ah a teeng uh hi. Galkap a site’ han, tu laitak-a Lt. Col; Swan Do innmun teng ahi hi.
1890, October kha sungin innpipa Khaw Chin a si hi. A sih ciangin a ma inn luah dingin a pano Hau Pum’ tapa Hau Cin Khup ki koih hi.
 
 
ZOMI INNKUAN LAIBU                   (J. GIN Z TAWNG, NAULAK, DECEMBER 30TH, 1973)
 
A KAIKHAWM,
Sia Mangpu
Malaysia.

Monday, August 27, 2012

 Conrad Maldives Rangali Island(Tui sung Hotel)
Conrad Maldives Rangali Island pen maldian beach, Rangalifinolhu tuikulh(Indian Ocean) a om hotel ahi hi.A kibawl zawh kumnga pha ta hi.A omna mun pen sea level pan in 4.9 metres in thuk suk hi.Man(glass) bek tawh a ki um, tui nuaia hotel om masa pen ahi hi. A kibawl zawh kumnga pha ta hi.A tung in neekna dawnna mun(restaurant) bek hi in a sawtciang giah theiha hotel ngeina hong hi ta hi.A tung ding mite sea plane bek tawh pai thei ding uh hi.
Hih Hotel ah spa(ki mekna),ocean view baths, Philippe Starck fittings, private sun decks, espresso machines and Bulgari bathroom goodies,scuba diving, snorkeling safaris, windsurfing, game fishing leh catamaran sailing etc. te om hi.Khatvei in mikhual tampi tung thei lo ahihmanin a tung nuam ten ni 15 advice in book kholh kuul hi.Tun man zong tam tuak veve ei, zan khat ah US$815 pan kipan hi.Luxury villa mun bang zankhat $1950 tak hi.
upa kiteeng thakte honeymoon pai nangin hoih mah mah hi.Maan(glass) bek bek tawh ki um ahihmanin tui sunga ganhing tuam tuam parrot fish, sting rays, blue-striped snapper, leh breathtaking moray eels te limtakin ki en thei ding hi.Mit tai mah mah ding cihna hi mai hi.A hotel leh a kiim leh kiang pen romantic mah mah ahihmanin nupa thak tampi ten honeymoon zang uh hi.
Neek leh dawn zong limtuak mah mah mai hi.Zing ann (breakfast) a lim mah mah ki ngah ding hi.Sun ann(lunch) pen nisimin 12:30PM ciang ki ne dinga nitak ann(dinner) bel 6:30PM ciang kine ding hi.Nitak ann neek ciang meh nam 23 teel ding om hi.Nitak ann neekna mun tang(khuavak) lua ahihmanin sunglass bulh ding hoih hi.
Zu zuakna bar tuam tuam zong om pah ahihmanin zu dawn ding a nam tuam tuam ki ngah ding hi

Sunday, August 26, 2012

 Khapi tunga kah masa pen Neil Armstrong si
 
Leitung mihing lakah khapi tung a kah masa pen Neil Armstrong 25.8.2012(Saturday) in sit a hi.Amah pen US astronaut min thang khat hi a, a sihin kum 82 pha hi.A birthday August 5, ma deuh in a lung ki aat hi. Cardiovascular thawh ki sai a si hi in a sihna mun bel kigen lo hi.

Neil Armstrong kum 1950 a Korean War hong om ciangin Purdue University pan tawpin 78 combat missions ah Naval aviator sem hi.Ki dona a man ciangin vanleeng hawl siam mah mah ta in X-15 Rocket nangawn hawl thei ta hi. Apollo 11 tawh July 20, 1969 in khapi tungah va kah thei hi.Kha leitang a sik masa pen hi pah hi.Tua hun lai in America leh Russia k idem dem uh hi.Khapi tung a vat un ciangin President John F. Kennedy tupna a lawhcingsak hi.Khapi tungah a va kah laitak un kum 38 pha ta hi.A lawmte nih Buzz Aldrin leh Mike Collins in zong va zui hi.Khapi tungah nai thum sung va om uh hi.Samples la in experiment bawl uh a lim zong kila uh hi.Kum 1969 leh 1972 kikal in American mi 12 khapi tungah kah uh hi.

Apollo 11 moon mission pen ama adingin a flight nunung hong suak hi.Tua khapi tungah a kah khit ciangin Armstrong zum(office) lam ah tut a hi.NASAa advanced research and technology department ah deputy associate administrator for aeronautics sem hi.Tua nasep tawpsan kik in University of Cincinnati ah professor of engineering sem kik hi.

Armstrong in a innkuanpih; a zi, a tate, a unaute leh a tute tampi tak nusia hi.Amah pen American mi etteh huai khat hi.A nasepna ah mi cihtak ahi hi.Gam leh nam adingin Navy fighter pilot, test pilot leh astronaut nasem hi.

Space Hotel Masa pen 2016kum ciang kihon ding



MAKS 2011 Airshow pan in Space hotel pod bawl ding ngaihsutna Russia ten hong nei uh hi. Lei pan in vansang huih lakah a zin a vaak om den ahihmanin Russian aerospace firm Orbital Technologies ten space hotel bawl uh hi. Hih mun pen nopci mah mah in leitung pan tai 250 pha in rocket tawh ni nih sung kileeng ding hi.Hih Hotel bawl nangin $ 60 million val tham bei ding hi.Hih Hotel pen kum 2016 cianga hon dingin kigeel hi.

Hih Hotel pen mi cidam space a research a bawl nuamte tun theih nang ngaihsutna hi cih Orbital Technologies’ CEO Sergei Kostenko in gen. Hih Hotel a tung dingte kisin khawlhna om masa phot ding hi.Khathum sung special training kah phawt kuul ding hi.Daileenna leh zunthakna ah tui kizanglo dinga huih kizang zawsop ding hi.Huih tawh ki flush ziau lel ding hi.Tui zatsa te zatkik theih in kibawl(recycled) ding hi.Ahizongin ki filter dinga a namsia leh ning bang lungno te kipai ding hi.

Hih hotel ah cabin room tawh kithuah li om ding hi.Mikhual sagih bek kitung thei ding hi.Tua mikhual a zin dingte space crew ten zui ngiat ding hi.Khuadakna kibawl a tua pan in tourist destination dang pana muhkhak ngeiloh a etlawmte kimu thei ding hi.Planet dangte kikal a om a hihmanin ni khat sungin nisuak leh nitum sawm leh guk vei kimu thei ding hi.Mi khualte sleeping bag sungah ih mu ding hi.Tua pen zipp kithuah in aki khak ziau thei cihdan hi.Tua lupna bag pen a tung leh a phei deih zawk teel theih ahi hi.Neek leh dawn lam zong lim tuak lel mai, pateh leh be khawng ki meh ding hi.Niangtui vot, tui siangtho leh thei tui zong kingah ding hi.Zudawn bel kiphallo ding hi.Ahizongin sumbei ding bel tam tuak.Kaal khat sung taam leeng $ 1 million khawng bei ding hi.

Russia te pen space lamah a madawk mah mah khat ahi uh hi. Chief Designer Sergei Korolev makaihna nuaiah USSR pen orbit a mihing pai masa pen ahi uh hi. Sputnik bang Russia ten minthan pih mah mah uh hi.






--

Niagara Tuizen(Niagara Falls)




Niagara Falls pen tuizeu a sang mah mah US leh Canada gamgi a om ahi hi.Niagara kici pen tualai muna a teeng masa Indian Iroquois te’ pau Onguiaahra’ pana kilasawn hi in tuipi gek(strait) cihna ahi hi.Hih Niagara Fall pen mun thum ah luangkhia hi. Tuate Horseshoe Falls, American Falls leh Bridal Falls ciin min tuam tuam ki vawh hi.
Niagara Falls ava mukhia masa pen Samuel De Champlain ahi hi.Kum 1604 kiima Cana leh a kiim ah a vak lain vat awn kha zen zen hi.Mi pawlkhatin bel kum 1677 a Belgian Missionary, Louis Hennepin muhkhiat dan in gen uh hi.A ki muhkhiat khitciang a painuam mi om toto hi.Kum zalom 18 na kiim teng bangin neekzonna cingzo ding zah in tourist tam hi. Kum 1848 in Charles Ellet’s Niagara Suspension Bridge kici lei kidawh hi.Ahizongin puahphat zek kuul ahihmanin kum 18555 in engineer minthang John Roebling ii’ geelna tawh a hoihzaw leithak kidawh hi.A min zong kikhek in ‘John Augustus Roebling’s Niaga Falls Suspension Bridge’ kici hi. American Civil War khitciang meileng paisak dan ding ngaihsun uh hi.A ma a sing leh suang zatna te sik tawh ki khek hi.Meileeng pai theih nanga kibawl khitciang a min zong ‘Whirlpool Rapids Bridge’ kici ta hi.Tu dongin US leh Canada kikawmna lampi khat hi.

US leh Canada ten Power bawl nangin limzat mah mah uh hi.US ten Robert Moses Niagara Power Plant leh Leweiston Pump Generating Plant koih uh hi.Canada ten zong Sir Adam Beck 1& 2 bulh tuak hi. Niagara Falls in Power a paik khiat theih zah pen 4.4.Gigawatts hi zen hi.Hih in tenna inn 3.8 million kiim tangsak zo hi.Hih tuizeu pen tourist a hup theih theih nangin ki puah toto lai ding hi. Zan ciangin Xenon lights kici taangsak uh hi.Kum simin tourist 13 million kiim in pha den uh hi.

Niagara Falls ah mi tuam tuam in a muhnop ding a tuam tuam lak uh hi.Tua a muhnop a lak zel te laka minthang khat Jean Francois ‘Blondin’ Gravelet ahi hi.Aman kum 1859 in tuizeu tungah sikhau golpi khat zan(kang) in a tungtawn in pai hi.Tua sikkhau tunga pai en dingin US leh Canada lam pan mi tul tampi pai zel uh hi.Khatvei vei bang a mit tuam in khat vei vei mi pua kawmsa in pai thei zen hi.Hih dan mi muhnop ding alak pawlkhat bangin bel sihlawh hiau sam uh ai ve.